Semana Santa w Hiszpanii: tradycje, procesje i smaki Wielkanocy

Sewilla: Miasto, które nie śpi (i niesie tony na barkach)

Jeśli szukacie stolicy hiszpańskiej Wielkanocy, jest nią bez wątpienia Sewilla. Miasto w tym czasie zmienia się nie do poznania. Wąskie uliczki wypełnia zapach kadzideł, a nad głowami niosą się dźwięki orkiestr i miarowe kroki setek ludzi.
Kluczem do zrozumienia tego fenomenu są Cofradías, czyli bractwa religijne. To one przez cały rok przygotowują się do tego jednego tygodnia. Ich członkowie, Nazarenos, to postacie w charakterystycznych strojach z wysokimi, spiczastymi kapturami (capirote). Choć dla nas mogą wyglądać dość przerażająco, tutaj symbolizują pokutę i zbliżenie do nieba. Nazarenos zwani Costaleros to cisi bohaterowie,którzy niosą na barkach ogromne platformy (pasos) z bezcennymi, zabytkowymi rzeźbami Jezusa lub Maryi. Niektóre platformy ważą ponad 2000 kg! Aby bezbłędnie manewrować takim ciężarem w ciasnych uliczkach, członkowie bractw trenują przez okrągły rok.

Wielkanoc w Maladze: Wolność dla więźnia

Podczas gdy Sewilla imponuje rozmachem, Malaga ma tradycję, zgodnie z którą co roku, w Wielką Środę, uwalniany jest jeden więzień. 

Zwyczaj ten sięga czasów Karola III, kiedy to w mieście wybuchła epidemia, dziesiątkująca mieszkańców. W jednej z wersji tej historii, nie było ludzi, którzy mogliby ponieść figury i procesja miała zostać odwołana, ale więźniowie, chcąc wybłagać koniec zarazy, zbuntowali się, wyważyli drzwi więzienia i sami wynieśli figurę Jezusa Nazarejczyka na procesję. Potem dobrowolnie wrócili do swoich cel. Kiedy król dowiedział się o tym, nadał jednemu z bractw możliwość uwalniania jednego więźnia.

Do dziś każdego roku administracja więzienna w prowincji Malaga wskazuje trzech kandydatów, których nazwiska trafiają do Rady Ministrów. Na swoim ostatnim posiedzeniu przed Wielkim Tygodniem Rada decyduje, który z nich otrzyma wielkośrodową amnestię. Sam moment uwolnienia jest bardzo uroczysty. Więzień klęka przed figurą Jezusa Bogatego (El Rico), otrzymuje błogosławieństwo i już jako wolny człowiek dołącza do procesji.

Hiszpańskie tradycje Wielkanocne

Hiszpańska Wielkanoc różni się od polskiej. Jak opowiadają moi znajomi, głównie cieszą się kilkoma dniami wolnymi i spędzają je rodzinnie. Popularnym zwyczajem jest święcenie palm w Niedzielę Palmową (Domingo de Ramos), które często przypomina polskie, bogato zdobione kompozycje.

Wielkanoc w Hiszpanii to także czas wyjątkowych przysmaków.

• W Walencji powstaje tradycyjny wypiek Mona de Pascua – słodkie drożdżowe ciasto, często ozdobione jajkiem, dziś także czekoladowym. Rodziny wychodzą w tym czasie na świeże powietrze, do parków, nad rzeki czy na plażę, aby wspólnie świętować i delektować się tymi wypiekami. Do tego często dodaje się longaniza de Pascua, czyli suchą kiełbasę.
• Popularnym deserem są Torrijas, wywodzące się z kuchni klasztornej. To sposób na wykorzystanie czerstwego chleba – namacza się go w mleku i miodzie, smaży na oliwie z oliwek, a następnie posypuje cukrem lub polewa miodem czy syropem. Torrijas serwuje się najczęściej podczas procesji Semana Santa.
• W tym okresie wracają też tradycyjne, domowe potrawy. Dawniej w Wielkim Tygodniu ograniczano spożycie mięsa, dlatego na stołach pojawiają się sprawdzone przepisy jarskie. Popularny jest np. potaje de vigilia – sycący gulasz z roślin strączkowych, szpinaku, jajka na twardo i dorsza. W północnej Hiszpanii i regionie Kastylii i León często je się również zupę czosnkową. 

Semana Santa to nie tylko religia, to prawdziwe doświadczenie kultury, historii i smaków Hiszpanii. Spacerując w tłumie ludzi, czując zapach kadzidła i patrząc na niesione pasos, można poczuć wyjątkową magię tych dni.